Login

Waardering voor boekdebuten

Toespraak juryvoorzitter ANV Debutantenprijs 2019 Lezersjuryrapport

TOESPRAAK JURYVOORZITTER ANV DEBUTANTENPRIJS 2019

LEZERSJURYRAPPORT

Lezen is één, beoordelen is iets anders. Ieder mens neemt ervaring, kennis en emotie mee, ook de vakjury. In onze overleggen was dat te merken: stapels werden heen en weer geschoven op grond van beargumenteerde betogen of significante statements.

Eén criterium bleef: een goed debuut neemt risico’s of dat nu is in thema, opzet van het verhaal, taalgebruik,

Maar: hoe wegen we dan de grootte van het genomen risico af tegen al die andere elementen?

In de loop van de besprekingen groeien de consequenties: komt een boek op de longlist, de shortlist?

Naar het eind toe moesten er favorieten opgeofferd worden. Dat gebeurde in stevig overleg, maar vooral met de overwegingen van anderen.

Echt: de debuten waren in goede handen. Opluchting toen we eruit waren… hoe hoort u straks. De shortlist legden we aan de lezers voor.

Een opmerking werd over alle drie de boeken gemaakt: het boek vraagt inspanning

·         Om erin te komen

·         Om het uit te lezen

·         Om alle wendingen in het verhaal te volgen

En dat is nu toch precies waarom we lezen: we zijn op zoek naar die boeken die lezen de moeite waard maken, omdat de stijl ons treft, het thema ons intrigeert.
In alle oordelen zag ik de essentie van lezen verwoord: oog voor het vakmanschap, gevoel voor de inhoud.


Een Heldenleven

Een van de lezers zei: “Ik ben weer voor het eerst een muziekstuk gaan beluisteren.

Een sterk debuut, dat de lezer aan het denken zet en goed past in de huidige tijdgeest maar  soms een dubbel gevoel geeft. Zoals  iemand zei: een boek met een ruggengraat. Personages worden haarfijn beschreven en zorgvuldig neergezet in een decor waar muziek en kunst de hoofdingrediënten zijn. Het boek pakt de lezers, het is een intrigerend. “…soms knalt de beeldspraak te hard, maar ja je zit al vast aan het boek en wil je zeker verder lezen.”

Een boek dat zich niet in een keer laat kennen: Persis Bekkering laat de lezer echte schoonheid ontdekken en laat zien dat dat iets anders is dan perfectie.

Veel lezers vonden het onderwerp heel interessant of juist moeilijk. Ook een lastig thema: Sommige lezers vinden de hoofdpersoon onkenbaar, maar zijn daardoor geboeid.  Door het indirecte perspectief heeft Bekkering Igors ongrijpbaarheid willen benadrukken.

Tot slot: Filmisch beschreven in een vasthoudende stijlvorm. Een toppertje! schrijft een van de lezers.

 
Moeders van anderen

Het perspectief van de twee zussen werd door veel lezers gewaardeerd.

Over de stijl zegt een van de lezers: prachtig, geestig en aangrijpend en een fijne, treffende stijl- scherp met compassie.

Soms heeft het boek last van de concurrentie. Een van de lezers formuleert het zo: boeiend boek, verdient een hoge waardering, helaas zijn er ook nog de twee andere boeken die ik moet beoordelen.

Over de personages zegt men: zij weet haar personages goed te typeren en daar kan je haar als lezer dankbaar voor zijn.

Vooral ook omdat de lezer zo de kans krijgt om mee te gaan: ”… de beschreven thuissituatie en de beperkte belevingswereld worden beangstigend goed onder woorden gebracht.”

Voor een enkele lezer te beklemmend: ”Het ritme van de trieste alledaagsheid was zo dwingend dat ik zelden ontsnapte in een andersoortige beleving”.

Maar juist ook de andere kant wordt door de lezers benoemd: “Prachtige beschrijving van het  verschil tussen de 2 zussen, waarvan de jongste minder beschadigd is doordat de oudste haar beschermt.”

Tot slot: De titel dekt de lading van het verhaal volledig en bovendien is van Doornik er in geslaagd het verhaal te doorspekken met humor. Niet voor niets is de Mondriaanachtige cover zo kleurrijk.


De Avond is ongemak

Een schurend, duister verhaal, prachtig geschreven, consequent verschrikkelijk, nooit hoopvol, wel soms humoristisch.

Het ongemak zit overal, ook in het lezersoordeel: een meesterlijke roman…

Een boek dat de lezer vanaf het begin pakt maar soms gaat die vasthoudendheid  de lezers kwellen: “…en dat ik het kind dat zogenaamd altijd haar jas aanhoudt helemaal zat ben”,  schrijft een van de lezers.

Daar staat echter een ander oordeel  tegenover: ”…maar ik las het in een adem uit.”

Door haar hilarische, creatieve manier van schrijven zie je de taferelen voor je. Dat laatste stoot sommige lezers juist af: “….heel goed beschreven, maar een vies boek”

Dat herkent een andere lezer wel, maar hem boeit dat juist. Hij  typeert het boek als een boek dat je onder je huid kruipt. ”Dit boek gaat verder als andere gestopt zouden zijn.”

Tot slot: een boeiend boek over een wereld die ik niet ken, maar die me door dit boek wel intrigeert.

                                                               --------------------------------

Bovenstaande was een greep uit de vele lezersinzendingen met vaak uitgebreide motivaties voor de toekenning van hun punten aan het debuut.

Om tot een prijstoekenning te komen zijn er de keiharde cijfers, maar ieder bepaalt zijn eigen leesplezier met dank aan de auteurs die steeds maar weer debuteren en ons lezers zo van nieuwe ervaringen voorzien!

Erica van Buuren

7 Juli 2019

Nieuws